Адамгершілік деген не? Адами қасиеттерінің керемет болуы адамгершілік деп аталады. Адамгершілік өзгенің ала жібін аттамау, басқаға зақым келтірмеу, өзгені сыйлау, құрметтеуден тұрады. Мысалы кезінде Дінмұхаммед Қонаев ешбір жанға жамандық ойламады, бәріне сен емес сіз деп сөйлепті. Димекен құдды бір биік тау сияқты сабырлы, білімді болған.
Қонаев талай жыл бойы ел үшін еңбек етті. Ел ішіндегі ақсақалдардың айтқанына құлақ салды, жастарға жол ашты, бастықтармен тіл табыстыра алды, экономиканы керемет етіп дамытты. Адамгершілік дегені осы. Өзім білем, мен елбасымын демей елмен кеңесті, көппен пішкен тоң келте болмас дегендей ақылды адамдармен кеңесті.
Әдептілік адмгершілікке ұқсас. Себебі екеуі өзгені сыйлау, құрметтеу боп табылады. Әдеп ол мәдениетті тірлік ету. Мысалы ауылдағы келін әжесіне сен демей сіз дейді, жас ару еңесіне ауыр жұмыс істетпей өзі істейді. Таңертең тұрып шай қойып дастарқан жайып еңені сыйлау әдептіліктің белгісі. Ертең өзі еңе болғанда соның игілігін көреді.
Әдепті қыздар боқтамайды, ұрыспайды, жанжал шығарып айқайламайды. Қазақи қыз бұндайға бармайды. Себебі ар бар. Әдептілік дегеніміз осы. Әдепті қыз темекі тартпайды, арақ ішпейді, себебі бұнысы өзіне де, болашақта пайда болатын баласына да зиянды. Әдепті қыз болашақты ойлайды.
Әдепті адам өзгеге үлгі болады. Мысалы Бауыржан Момыш-ұлы сондай адамдардың бірі. Соғыс аяқталып, өзі, үй десе үй, пәтер десе пәтерге ие бола тұра бірге соғысқан, бірге дос болған солдаттарын ұмытпапты. Кезінде, соғыста басшы болғанда оған қызмет еткен жауынгерлерінің біреуіне сәбеттік өкімет пәтер беруді ұзаққа созыпты, биліктегі иттер адамның соғысқаның, ерлік еткенің меңсінбей үйлі болуына жол бермеді. Сонда Бәуке пәтер беруі тиіс бастықтың кабинетіне кіріп ей мынаған пәтер бер не сені осында сабаймын депті. Адамгершілік дегені осы.
Кезінде Райымбек батыр жоңғарлармен талай жылдар бойы соғысыпты. Алғашында қазақ жерінде, кейін жауды қуып оның жерінде аянбай соғысыпты. Сонда біреу батырдан сұрапты, сіз не үшін соғысып жатырсыз деп, батыр мен болашақ ұрпақ соғыспас үшін соғысып жатырмын депті. Солай болды да, біз 18 ғасырдағы батырлардың арқасында соғыспай жерімізде жатырмыз. Палестина, Израйль сияқты алақандай жер үшін қырқысып жатқан жоқпыз. Мынандай тірлік адамгершіліктің ең биік көрінісі, ел үшін жаның аямай күресу, соғысу.
